اهمیت نقش شفقت به خود و تاثیر آن در ناگویی هیجانی و مشکلات بین فردی و دل زدگی زناشویی خانواده کوچک ترین واحد از ساختار جامعه است. پایه و اساس خانواده از زوجینی شکل می یابد که به یکدیگر تعهد، وفاداری و مسئولیت پذیری را قول داده اند. کیفیت ازدواج با مفاهیمی مانند سازگاری، رضایت و خوشبختی تعیین می شود. ناکامی زوج ها در حل اختلافات زناشویی ممکن است به اشکال گوناگونی بروز پیدا کند که هر کدام به نوبه خود سلامت روابط زناشویی را به خطر می اندازد. یکی از انواع بروز اختلافات زناشویی، پدیده دل زدگی است که زوج های بسیاری را درگیر خود می کند. دل زدگی زناشویی زمانی ایجاد می شود که زوج ها در می یابند رابطه آنها برای برآورده کردن یکسری از نیازهای اساسی ناتوان است و طرفین دچار حالتهای دردناک، خستگی، یکنواختی و احساس ناکامی در زندگی زناشویی میشوند.
دل زدگی زناشویی
نبود تدریجی دل بستگی عاطفی است که شامل کاهش توجه به همسر، بیگانگی عاطفی و افزایش احساس دلسردی و بی تفاوتی نسبت به همسر است.
یکی از عوامل موثر در سطح سازگاری همسران، کفایت عاطفی و هیجانی آنهاست که در رشد صمیمت فی ما بین نیز نقش بسیار حیاتی دارد و باعث تجربه احساس حمایت شدن در زوجین می شود و همان طور که ابراز هیجان به غنای رابطه زناشویی می افزاید، ناگویی و ابراز نکردن هیجانات ، تاثیر منفی بر این رابطه دارد و رضایت به زوجین از زندگی را کاهمی دهد.
ناگویی هیجانی
ساختار چند وجهی است که اختلال به شمار نمی رود: بلکه یک صفت شخصیتی است و در ناگویی هیجانی فرد با مشکل در شناسایی و تمایز دادن هیجان ها با حس های بدنی، توصیف هیجان ها ، زندگی خیالی و هیجانی درونی پایین، تفکرمعطوف به بیرون، اجتناب از حل تعارضات جدی رو به روست. توانایی تشخیصی و ابراز هیجانها با سازگاری و رضایت زناشویی رابطه دارد و نیز در پژوهش خود نشان دادند ناگویی هیجانی پیش بینی کننده معنادار دل زدگی زناشویی اند.
کلمن معتقد است افرادی که توانایی درک و بیان حالت های هیجانی خود را ندارند، در مقایسه با افرادی که چنین توانمندی را دارا هستند، ارتباط با محیط و دیگران سازگاری کمتری را نشان میدهند. در واقع افراد واجد ناگویی هیجانی، الگوهایی از تعاملات بین فردی را نشان می دهند که شامل فاصله گیری و کناره گیری است. به ویژه ناگویی هیجانی با سرد بودن و فاصله داشتن در روابط بین فردی و بازداری احساس اجتماعی در تعاملات اجتماعی همبسته است که نشان دهنده تائید ناگویی هیجانی در مشکلات بین فردی و اجتماعی است.
مشکلات بین فردی
مشکلات بین فردی در رابطه با دیگران تجربه می شوند و آشفتگی روانی ایجاد میکنند یا با این دسته از ناراحتی ها (آشفتگی های روانی) در ارتباط قرار می گیرند.
افراد با مشکلات بین فردی سازگاری اجتماعی ضعیفی با خانواده، دوستان و شریک عشقی خود نشان میدهند. پژوهش ها نشان دادند رابطه بین فردی بر رضایت از زندگی زناشویی اثر می گذارد و همچنین آموزش مهارت های بین فردی باعث کاهش دل زدگی زناشویی است.
پژوهش ها نشان دادند مسئولیت پذیری (مؤلفه مشکلات بین فدری) رابطه مستقیمی با تعهد زناشویی دارد و همچنین ناتوانی در برقراری صمیمیت بین فردی (مؤلفه مشکلات بین فردی) منجر به افزایش ناسازگاری های زناشویی می شود. در این میان توافق نداشتن دو فرد با یکدیگر، ناسازگاری بین نظرات و اهداف آنها و همین طور بروز رفتاری که در جهت مخالفت با دیگری صورت می گیرد را تعارض بین آن دو تعریف می کنند و افرادی در حل تعارضات مهارت دارند که قادر باشند دیدگاه شریک عشقی خود را در هنگام اختلاف نظر درک کنند و مشکلات حال حاضر خود را نه بخشی از سختی های شخصی خود، بخشی از زندگی انسانی خود بدانند که در واقع این توانمندی جزیی از مفهوم شفقت به خود محسوب میشود. (ویژگی مشترک انسانی)
شفقت به خود
معرفی آگاهی متعادل نسبت به هیجانات خود و توانایی مواجهه با افکار و احساسات رنج آور را (به جای اجتناب از آنها) بدون بزرگ نمایی یا احساس غم و تاسف برای خود است. شفقت به خود استراتژی نظم جویی هیجانی است برای زمانی که احساسات دردناک یا تنش زا اجتناب ناپذیرند. چون آنها را با مهربانی و آگاهانه درک و و حس مشترک انسانی نگه میدارد. افراد با شفقت به خود در روابط دوستانه و عاشقانه خود به داشتن روابط حمایت گرانه و صادقانه با دیگران گرایش دارند.
خودشفقتی باعث می شود افراد ترس کمتری از شکست داشته باشند و شایستگی خود را درک و ملاحظه کنند. در واقع شفقت خود به عنوان یک میانجی، هنگامی که افراد با شکست مواجه می شوند، برای مداخله و ارزیابی منفی از خود و ارتباطاتشان ، کارساز است و توانایی مقابله خود را در مواجهه با شکست بالا می برد. علاوه بر این افراد با شفقت به خود، تعارضات بین شخصی خود را با در نظرگرفتن نیازهای خود و دیگران حل می کنند. تحقیقات نشان داده است که خود شفقتی بر کیفیت روابط عاشقانه اثر می گذارد.
مطالعه یارنل ونف (۲۰۱۲) نشان داد افراد با خود شفقتی بالا قادرند تعارض در رابطه عاشقانه خود را با استفاده از راه حل های مصالحه آمیز، متعادل کننده و بر طرف کننده نیازهای خود و طرف مقابل حل و فصل کنند. در همین راستا نشان داده اند که شفقت به خود در روابط زناشویی ، نقش راهبرد مقابله ای در کاهش ناسازگاری های زناشویی و افزایش کیفیت زندگی دارد.
